Apel Twojego dziecka  

 

 Autor: Janusz Korczak

pedagog, pediatra, pisarz,

prekursor walki o prawa dziecka

Rodzice uczniów mogą oczekiwać od pedagoga:
-  pomocy w rozwiązaniu sytuacji problemowej, dotyczącej ich dziecka:

Rady dla Rodziców
- CO ROBIĆ ?

W rozmowie z dzieckiem:
•    uważnie wsłuchujmy się w wypowiedzi dziecka (wyłączmy telewizor, odłóżmy gazetę)
•    nie wyśmiewajmy i nie ironizujmy (obniża to poczucie wartości dziecka)
•    nie użalajmy się nad dzieckiem (bardziej go to "dołuje")
•    przeprowadzajmy rozmowy bez uczucia gniewu i złości (blokują one przyswajanie i samo-refleksję)
•    unikajmy frazesów i prawienia kazań ?
•    unikajmy skrajnie negatywnych określeń (np. głupi, leniwa, idiota)
•    raczej chwalmy i nagradzajmy, nawet za drobiazgi (dodaje to wiary i wzmacnia poczucie bezpieczeństwa)
•    rozładowujmy napięcia poczuciem humoru
•    nie przypominajmy zdarzeń z przeszłości.
A.    Zachęcajmy do budowania poczucia własnej wartości dziecka i rozwijajmy jego samokrytycyzm (zwiększa to optymizm, pomaga przezwyciężać niepowodzenia)
B.    Nie izolujmy od rówieśników, nie trzymajmy w domu w obawie, że spotka je coś złego (bez doświadczeń zło uderzy o wiele mocniej)
C.    Kontrolujmy poczynania dziecka w sposób taktowny i dyskretny (bez śledzenia, z uszanowaniem sfery intymności)
D.    Pokazujmy konsekwencje złego postępowania (wyeliminuje to powtórkę błędu)
E.    Wykazujmy zrozumienie dla uczuć i zmiennych gwałtownych emocji dziecka
F.    W stosowaniu kar bądźmy konsekwentni,, uświadamiajmy dziecku, iż wynikają one z troski o jego los
G.    Nie dyskredytujmy z powodu niepowodzeń, pokazujmy, jak można je naprawić
H.    Wypełniajmy wolny czas dziecka przez np. sport, wycieczki.


- Jak pomóc dziecku w nauce?  

Każdy rodzic zastanawia się, kim będzie jego pociecha w przyszłości. Szczególne plany i marzenia dotyczą lepszej kariery życiowej dziecka uzależnionej od edukacji. Każdy ma nadzieje, że jego dziecko będzie dobrym uczniem. Tymczasem może przyjść rozczarowanie. Rodzice nie zawsze wiedzą, jak maja ustosunkować się do niepowodzeń szkolnych dzieci, czy mogą ewentualnie pomagać w nauce i w jaki sposób. Często nagradzają swoje dzieci za dobre stopnie, a karcą za złe. Rodzice powinni wiedzieć jak się uczy ich dziecko, jakie czynniki decydują o jego powodzeniach i niepowodzeniach, jak nie dopuścić do trudności szkolnych.

O przygotowaniu dziecka do obowiązków szkolnych powinno się zadbać już w momencie urodzenia. Przygotowanie to składa się z kilku etapów:

·         obejmujący okres przedszkolny (korygować wady, wyleczyć ewentualne schorzenia, zadbać o prawidłowy, harmonijny rozwój psychiczny dziecka),

·         czuwanie nad prawidłowym rozwojem umysłowym (uczestnictwo w życiu rodziny, zabawa, zajęcia kształcące, kontakt z rówieśnikami i środowiskiem),

·         troska o prawidłowy rozwój emocjonalno – społeczny (unikanie sytuacji sprzyjających napięciom i doznaniom lękowym, unikanie straszenia dziecka szkołą itp.).

·        Co warunkuje powodzenie w nauce?

·         stan zdrowia i rozwój fizyczny dziecka (wszelkie wady dziecka, choroby, jeśli nie są systematycznie leczone utrudniają uzyskiwanie dobrych wyników w nauce),

·          rozwój motoryczny, umysłowy, emocjonalny,

·         rozwój zainteresowań przedmiotami nauki i zajęciami pozaszkolnymi (rodzice powinni ukierunkować zainteresowania dziecka i dbać, by niestanowiły przeszkody w nauce szkolnej, dziecko musi mieć świadomość, że nauka jest najważniejsza),

·         atmosfera panująca w rodzinie (atmosferę zaburzają: konflikty między rodzicami, alkoholizm, atmosfera pełna nerwowości, pośpiechu, chaosu, czy nieporządku, dziecko musi czuć się potrzebne kochane, traktowane życzliwie, poważnie i konsekwentnie),

·         tryb życia, organizacja codziennych zajęć, przygotowanie zadań domowych (odpowiednia ilość wypoczynku, zwłaszcza snu nocnego, odpoczynek w formie czynnej, pomoc w obowiązkach domowych, kontrolowane oglądanie telewizji, użytkowanie komputera, dobry kontakt z rówieśnikami, regularne, prawidłowe, właściwe pod względem jakościowym odżywianie, przyzwyczajanie do systematyczności).

Ważnym elementem codziennego życia dziecka są zadania domowe.

Warunki pracy domowej ucznia:

·         stałe miejsce pracy,

·         jeżeli jest kilkoro dzieci należy ustalić godziny pracy,

·         nic należy odrywać dziecka od pracy nad lekcjami,

·         dostosować wysokość biurka i krzesła do wzrostu dziecka,

·         światło powinno padać z lewej strony lub z przodu,

·         na biurku powinny znajdować się tylko potrzebne rzeczy.

Wybór kolejności zadań:

·         Dziecko pracujące szybko, ale łatwo męczące się - od przedmiotu najtrudniejszego dla niego.

·         Dziecko, które ma trudności z zabraniem się do pracy powinno rozpoczynać od zadania łatwego, aby się nie zniechęcić.

·         Dziecko mające lepszą pamięć wzrokową powinno uczyć się z podręcznika. Pomocne dla niego będą podkreślenia, ramki itp..

·         Dziecko o przewadze pamięci słuchowej powinno uczyć się głośno albo słuchać tekstu czytanego przez inna osobę.

Kiedy pomagać dziecku w nauce?

·         Dziecko jest mniej zdolne jego rozwój umysłowy jest słabszy

·         Dziecko,   które   rozwija   się    nieharmonijnie   (wady   wymowy,   opóźniony   rozwój spostrzegania wzrokowego. słuchowego, motoryki)

·         Dziecku, które ma zaległości w nauce spowodowane przejściową choroba, lub 
z innych powodów.

Rodzice!

·         Pamiętajcie, że nadmiar pilnowania i kontroli utrudnia powstawanie poczucia obowiązku i odpowiedzialności.

·         Interesujcie się systematycznie sprawami szkolnymi dziecka.

·         Współpracujcie z nauczycielami i wychowawcą dziecka.

·         Stawiajcie dziecku wymagania stosownie do jego możliwości.

·         Dbajcie o prawidłowe stosunki dziecka z rówieśnikami i nauczycielami.

·         Troszczcie się o życzliwą atmosferę w domu, o zaspokajanie poczucia bezpieczeństwa.

·         Rozwijajcie u dziecka samodzielność, zainteresowania poznawcze i chęć do nauki.

·         Dbajcie o zdrowie fizyczne i psychiczne dziecka.

Ten wkład Waszej pracy będzie procentował w postaci aktualnych sukcesów szkolnych dziecka, a także jego przyszłych osiągnięć już 
w samodzielnym dorosłym życiu
.

CZEGO DZIECI POTRZEBUJĄ?

Wprawdzie nie jesteśmy rodzicami doskonałymi,

ale wystarczająco dobrymi, jeżeli kochamy nasze dzieci
i staramy się, najlepiej jak potrafimy, dobrze je wychować.
Bruno Bettelheima

    Cokolwiek jest dobre dla dziecka, jest dobre dla niego tylko we właściwych proporcjach, czyli nawet jeśli coś jest dobre, większa tego "dawka" niekoniecznie okaże się lepsza. Można to nazwać zasadą optymalnego efektu, a dotyczy ona różnych czynników mających wpływ na środowisko dzieci. Należą do nich: uwaga, serdeczność, motywacja, samodzielność, innowacje, urozmaicenie zajęć itd. Wszystko to jest dobre dla dzieci, ale jedynie w optymalnych proporcjach, częstotliwości i dawkach. Przyjąwszy taką zasadę, można ułożyć listę wyszczególniającą, czego potrzebuje każde dziecko dla właściwego rozwoju.
1. Poczucie bezpieczeństwa
     Małe dziecko potrzebuje poczucia bezpieczeństwa. Chodzi tu o bezpieczeństwo emocjonalne, odczuwanie poczucia więzi, głębokiego przywiązania do innej osoby lub osób. Doświadczenie owej więzi czy przywiązania - czyli bezpieczeństwa - płynie nie tylko z faktu bycia kochanym, ale także z poczucia, że jest się kochanym, z poczucia, że jest się chcianym, z poczucia, że jest się kimś ważnym - w stopniu optymalnym (a nie maksymalnym). Akcent spoczywa tu bardziej na słowie poczucie niż na słowie bycie. Owo poczucie głębokiej więzi odczuwane przez dziecko nie wypływa jedynie z ciepła i serdeczności, jakimi obdarzają je rodzice czy opiekunowie. Poczucie więzi jest wynikiem postrzegania przez dziecko, że innych naprawdę obchodzi to, co ono robi bądź czego nie robi - i to obchodzi do tego stopnia, że pocieszają je, złoszczą się na nie, lub nawet krzyczą. Poczucie bezpieczeństwa wyrasta z ufności, że ludzie reagują nie tylko życzliwie, ale także w sposób autentyczny, zaangażowany i szczery.
2. Optymalne poczucie własnej wartości
     Dotyczy to wszystkich dzieci, bez względu na to, czy pochodzą z zamożnych, czy z ubogich środowisk, czy mają specjalne, czy typowe potrzeby - niezależnie od ich wieku i płci. Każde dziecko powinno mieć odpowiednie - a nie zawyżone - poczucie własnej wartości. Poczucie własnej wartości kształtuje się w odpowiedzi na działania ważnych dla dziecka osób - dorosłych, rodzeństwa i innych dzieci - przez cały okres dorastania. Należy pamiętać, że poczucie własnej wartości jest wynikiem oceny samego siebie według kryteriów nabytych we wczesnym dzieciństwie. Kryteriów tych dostarczają rodzice i najbliższe otoczenie, a później także rówieśnicy i szeroko rozumiane społeczeństwo.
3. Poczucie, że warto jest żyć
     Każde dziecko musi mieć poczucie, że życie ma sens, daje sporo zadowolenia, jest ciekawe i prawdziwe. Oznacza to, że należy włączać dzieci w zajęcia, które będą dla nich autentyczne, sensowne, atrakcyjne i absorbujące. Chodzi o to, że w nowoczesnym społeczeństwie pojawiła się potencjalnie niebezpieczna tendencja - dla dzieci tworzy się sztuczne, zmyślone, niepoważne i banalne otoczenie, gdzie oferuje się im sztuczne, zmyślone, niepoważne i banalne przeżycia. W domu, przedszkolu czy w szkole dzieciom trzeba stworzyć możliwość przeżywania doświadczeń, dzięki którym zaczną postrzegać swoje życie jako autentyczne, wartościowe i satysfakcjonujące.
4. Pomoc w zrozumieniu doświadczeń
     Dzieci - zwłaszcza małe - potrzebują dorosłych, którzy pomogą im zrozumieć ich własne doświadczenia. Pewne pojęcia i sposoby rozumienia tych doświadczeń kształtują się jeszcze od wczesnego dzieciństwa. Niektóre mogą być błędne lub fałszywe, choć odpowiednie dla danego poziomu rozwoju. Jednym z najważniejszych zadań jest pomóc dzieciom w lepszym, doskonalszym i pełniejszym zrozumieniu ich własnego świata oraz świata innych ludzi. Co dzieci powinny rozumieć? Z pewnością innych ludzi - co robią i dlaczego, co odczuwają i jak się czują, a także siebie i inne żywe istoty w swoim otoczeniu - jak one same i inne stworzenia rosną, skąd pochodzą ludzie i rzeczy, jak rzeczy powstają i funkcjonują itd.
5. Autorytet dorosłych
     Małe dzieci potrzebują dorosłych, którzy akceptują swój autorytet wynikający z większego doświadczenia, wiedzy i mądrości. Oznacza to, że ani rodzice, ani nauczyciele nie powinni wahać się między dwoma skrajnościami: postawą autorytarną i permisywną. Postawę autorytarną można określić jako egzekwowanie władzy przy braku ciepłych uczuć, zachęty czy wyjaśnienia. Z kolei postawa permisywna to rezygnacja dorosłego z autorytetu i władzy, choć w tym przypadku dzieci mogą otrzymać ciepło, zachętę i wsparcie, jeśli tego potrzebują. Zamiast skrajnej postawy autorytarnej czy permisywnej, dzieci potrzebują autorytetu dorosłych, którzy mając znaczącą władzę nad ich życiem, jednocześnie okazują im ciepło, wsparcie i zachętę oraz w jasny sposób wyjaśniają, dlaczego wytyczyli pewne nieprzekraczalne granice. Autorytet oznacza również traktowanie dzieci z szacunkiem - liczenie się z ich poglądami, odczuciami, pragnieniami i pomysłami, nawet jeśli wywołują nasz sprzeciw. Nietrudno szanować kogoś, z kim się zgadzamy. Szanować kogoś, kto ma odmienne poglądy, pragnienia i odczucia, zwłaszcza takie, których nie aprobujemy, to oznaka mądrości rodziców.
6. Dobre wzorce osobowe
     Małe dzieci potrzebują optymalnego kontaktu z dorosłymi oraz ze starszymi kolegami, którzy posiadają cechy charakteru, jakie chcielibyśmy w dzieciach rozwinąć. Każdy rodzic może sporządzić listę takich cech. Z pewnością okaże się, że będą między nimi różnice, ale bardzo prawdopodobne jest też, że znajdą się na nich cechy identyczne, takie jak: troska o innych, prawdomówność, uprzejmość, akceptacja dla odmienności, chęć uczenia się itd. Warto odpowiedzieć sobie na pytania: Jak często nasze dzieci mają kontakt z ludźmi posiadającymi te cechy? Jak często nasze dzieci oglądają ludzi, którzy są zaprzeczeniem tych cech, a jednocześnie przedstawiani są jako osoby szczególnie atrakcyjne? Dzieci potrzebują tego, by ich otoczenie podjęło działania zabezpieczające je przed nadmiernym oglądaniem przemocy i zachowań przestępczych we wczesnych latach życia, kiedy ich charaktery są jeszcze nieukształtowane.Potrzebują kontaktu z dorosłymi, którzy nie wahają się jasno określić, jak warto postępować, co warto mieć, co warto wiedzieć i o co warto zabiegać. Jest to szczególnie ważne dzisiaj, w dobie pluralizmu i wieloznaczności. Postawa pełna wahania może dawać dziecku niejasne sygnały na temat tego, co warto wiedzieć, jak warto postępować i czego się od niego oczekuje. Wyraźne określenie własnego systemu wartości nie zagwarantuje, że dzieci go zaakceptują ani że będą się z nim identyfikować. Chodzi jednak o to, że jeśli z przekonaniem i odważnie określimy własne wartości, tym samym ukażemy się dzieciom jako osoby myślące i troskliwe, które mają tyle szacunku dla siebie samych, że nie wahają się postępować zgodnie z własnymi przekonaniami i jasno sygnalizują, co uważają za słuszne.

Na podstawie Lilian G. Katz "Talks with Teachers of Young Children: A Collection".